इलाम, कात्तिक १५।
अविरल वर्षासँगै आएको बाढी र पहिरोका कारण मेची राजमार्ग निरन्तर अवरुद्ध भएपछि मेची अञ्चलका चार जिल्ला—इलाम, पाँचथर, ताप्लेजुङ र झापामा जनजीवन ठप्प बनेको छ। इलाम नगरपालिका–९ राजदुवाली खण्डमा खसेको ठूलो पहिरोले राजमार्ग बन्द भएको तीन दिन बितिसक्दा पनि यातायात सुचारु हुन सकेको छैन।

सडक डिभिजन कार्यालय इलामका प्रमुख पवन भट्टराईका अनुसार पहिरो पन्छाउने प्रयास जारी रहे पनि लगातारको वर्षाका कारण माटो र ढुंगामाटाको थप खसानी रोकिएको छैन। उनले भने, “हामी दिनरात मेसिनरी परिचालन गरेर सडक खोल्ने प्रयासमा छौं, तर भासिने क्रमले जोखिम बढाएको छ।”

इलाम–राजदुवाली सडकखण्डको पहिरोले केवल सवारी साधन मात्र होइन, वरिपरिका बस्ती पनि उच्च जोखिममा परेका छन्। राजदुवाली, बरबोटे र गैरे गाउँका स्थानीय बासिन्दालाई सम्भावित पहिरोको जोखिमका कारण सतर्क रहन भनिएको छ। इलाम नगरपालिका र स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समितिले सम्भावित जोखिम क्षेत्रका बासिन्दालाई अस्थायी रूपमा सुरक्षित स्थानमा सार्ने तयारी गरेको छ।

मेची राजमार्ग अवरुद्ध हुँदा पहाडका तीन जिल्लाका यात्रुहरू झापा आउन नसकेका छन्। इलाम–पाँचथर र ताप्लेजुङतर्फका सवारीसाधन गोलाखर्क भञ्ज्याङमा रोकिएका छन् भने झापाबाट ती जिल्लातर्फ जाने सवारी माईखोला नजिकै थुनिएका छन्। यसले दैनिक यातायात मात्र होइन, दूध, तरकारी र खाद्यान्न आपूर्तिमा समेत अवरोध ल्याएको स्थानीय व्यवसायीहरूले बताएका छन्।

वैकल्पिक बाटोको रूपमा प्रयोग हुँदै आएको मेची कोरिडोर (केचना–कञ्चनजङ्गा सडक) पनि बाढीले प्रभावित बनेको छ। असोज १८ गतेको बाढीले बेलासे नजिकैको माईखोला पुल भाँचिएपछि यातायात आवागमन बन्द भएको थियो। त्यस्तै, तिल्केनी–सिमलगोलाई सडकअन्तर्गत जोगमाई खोलाको डाइभर्सन पनि बिहीबारको बाढीले बगाएको छ। यसले इलामबाट झापा आउने तथा झापाबाट इलाम–पाँचथर जाने यात्रुहरूलाई थप मर्कामा पारेको छ।

स्थानीय प्रशासनका अनुसार मान्था खोलाको बाढीले पनि राजदुवाली र आसपासका सडक र कृषि क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। खोलामा पानीको सतह बढ्दै जाँदा छेउछाउका खेतबारी डुबानमा परेका छन्। किसानहरूले पाक्दै गरेको अदुवा, कोदो र मकै बालीमा क्षति पुगेको बताएका छन्।

इलामका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कुमारबहादुर खड्काले जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समिति सशक्त रूपमा परिचालन गरिएको बताउँदै भने, “राजदुवाली, माईखोलाका आसपासका बस्तीलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ। यदि वर्षा नरोके थप क्षति हुनसक्छ।”

यसैबीच, इलाम–मेचि राजमार्ग सडकखण्डमा सयौं यात्रु stranded भएका छन्। दैनिक मजदुरीका काममा झापा आउने कामदार, विद्यार्थी र बिरामी बोक्ने एम्बुलेन्ससमेत बाटोमै रोकिएका छन्। स्थानीय होटल तथा पसलमा अत्यधिक भीड बढेको छ भने पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति पनि अवरुद्ध भएको जनाइएको छ।

बाढी र पहिरोले मेची अञ्चलको विद्युत् वितरण प्रणालीमा समेत असर पुर्याएको छ। इलाम बजारका कतिपय स्थानमा विजुली आपूर्ति अनियमित भएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरण इलामका प्रमुख अनुसार वितरण लाइनका केही पोल भासिएकाले मर्मतकार्य चलिरहेको छ।

स्थानीयहरूले तत्काल वैकल्पिक बाटो व्यवस्थापन, राहत तयारी र स्थायी पहिरो नियन्त्रण संरचना निर्माण गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। उनीहरूले भने, “हरेक वर्षको जस्तै यसपालि पनि बाढी र पहिरोले हाम्रो जीवन अवरुद्ध बनाएको छ, स्थायी समाधान आवश्यक छ।”

लेखकको बारेमा

बाटिका अनलाइन